Ağız
ve diş sağlığının devamlılığını sağlamak için yaşam boyu etkili ve yeterli bakım
gereklidir.
Ancak kadınlarda ağız diş bakımı hamilelik
döneminde ayrıcalık göstermektedir. Hamile olmayı düşünen veya hamile olan her
kadın mutlaka bir diş hekimi kontrolünden geçmeli , ağız sağlığı için neler
yapması veya yapmaması gerektiğini öğrenmeli ve gereken tedavilerini
yaptırmalıdır. Bu hem annenin hem de çocuğunun sağlığı için çok önemlidir.
" Hamilelik sırasında
bebeğin kendisi için gerekli olan kalsiyumu annenin dişlerinden alarak annesinin
dişlerinin çabuk çürümesine yol açtığı, bu nedenle hamile annelerin diş kaybına
uğradığı " düşüncesi tamamen yanlıştır.
Hamilelik sırasında annenin dişlerinden kalsiyum kaybı olduğuna dair herhangi
bir bilimsel kanıt yoktur.Hamilelik döneminde kadın süt ve süt ürünleri ile
yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum dan zengin gıdalar alarak kalsiyum
gereksinimini karşılamalıdır. Eğer gıdalarla yeterli kalsiyum sağlanamazsa
bebeğin gelişimi için gerekli olan miktar annenin kemiklerinden karşılanır.
Dişlerden kalsiyum çözünmesi olmaz.
- Bununla birlikte gebe kadının
diyetindeki değişikliklerin şekerli ve karbonhidrat ağırlıklı besinlerin
tüketiminin artışı , bebek beklenen dönemde tatlıya, aburcubura aşırı istek
belirlenmesi ve bunlar yendikten sonra diş fırçalanmasının ihmal edilmesi
- İlk aylarda görülen kusmalardan sonra
annenin ağız bakımına yeterince özen gösterilmemesi
- Gebelik hormonlarının (östojen,
progestron) etkisi ile dişetlerinin daha çabuk kanaması ile annenin
fırçalamadan kaçınması gibi nedenlerden ötürü bu dönemde ağızdaki çürük
sayısında artışın olabildiği gözlenmektedir bu nedenle iyi bir beslenme ile
beraber yeterli ağız diş bakımı yapılmalıdır.
Hamilelik sırasında diş tedavisi yapılabilir mi?
- Hamileliğin ilk üç ayında bebeğin organ
gelişim evresi olan ilk üç ayda etkili dental tedaviden kaçınılmalıdır.
Tedaviler ikinci üç aya ertelenmelidir.
- Diş ya da diş eti iltihabı gibi acil
durumlarda, var olan enfeksiyonun bebeğin gelişimini dental tedavinin
olumsuzluklarından daha fazla etkileyebileceği düşüncesi ön plana alınmalı
ve bir jinekoloğun önerileri doğrultusunda dental tedavi yapılmalıdır.
- Son üç ayda tedavi için gerekli olan
pozisyonları rahat alalaması ve koltukta uzun süre oturamaması nedeni ile
diş tedavisi yaparken anne rahatsız olabilmektedir.
Hamilelikte dental anestezi yapılabilir mi? Diş rontgeni
çekilebilir mi?
- Hamilelik esnasında birçok ilacın
kullanılmaması ya da kontrollü kullanılması önerilmesine karşın, dental
tedavilerde kullanılan lokal anesteziklerin herhangi bir yan etkisi rapor
edilmemiştir.
- Anestezi altında yapılan tedavide hasta
ağrı duymayacak ve daha az stres yaşayacaktır.
- Antibiyotik kullanımı özellikle
Penisilin ve türevleri (amoxicilline vs. ) kullanımını bebek için herhangi
bir sakıncası yoktur.
- Tetrasiklin gurubu antibiyotikler
alınmamalıdır. Tetrasiklin gebelik sırasında alınırsa bebeğin dişlerinde "tetrasiklin
renklenmeleri" dediğimiz renklenmeler oluşur.
- Ağrı kesici kullanmada dikkat edilmeli
ve kesinlikle üretici firmanın önerilerine uyulmalıdır.
- Diş hekimliğinde kullanılan röntgen
makinalarında radyasyon çok düşük seviyede olmasına rağmen hamilelerde
röntgen çekiminden kaçınılmalıdır.
- Zorunluluk yoksa bu işlem doğum
sonrasına ertelenmelidir.
Hamilelik ağız sağlığını nasıl etkiler?
Hamilelik sırasında ağız
sağlığında bazı değişikliklerin olacağı da bir gerçektir. En önemli değişiklik
östrojen ve progesteron hormon düzeylerindeki artış olup, bu durum da dişler
üzerindeki plak birikiminin artması ile bağlantılıdır.
Eğer plak uzaklaştırılmazsa
dişeti iltahabına(gingivitis) neden olur. Bu durum "hamilelik gingivitisi" adını
alır. Dişeti kırmızı, hacim olarak artmış, hassas ve kanamalıdır. Bu tablo daha
çok 2. üç aylık dönemde hamile kadınların çoğunluğunu farklı şiddette etkiler.
Eğer gingivitis zaten mevcutsa hamilelik sırasında şiddeti artabilir ve tedavi
edilmezse periodontitise ilerleyebilir. Hamile kadınlarda aynı zamanda
"hamilelik tümörü" geliştirme riski de vardır. Bunlar dişeti büyümelerinin
irritasyonu sonucu oluşan iltihabi lezyonlardır. Genellikle kendi haline
bırakılmakla beraber, hastaya rahatsızlık veriyorsa veya çiğneme, fırçalama ve
diğer ağız bakımı işlemlerini engelliyorsa dişhekimi tarafından alınmalıdır.
Bebeğin diş sağlığı için alınması gereken önlemler var
mıdır?
Bebeğin diş gelişimi anne
karnında başlar. Bu dönemde anne hem kendi sağlığı hem de bebeğinin diş gelişimi
için dengeli beslenmeye dikkat etmelidir. Diş sağlığı için protein,A vitamini
(et, süt, yumurta, sarı sebze ve meyveler) C vitamini (narenciye, domates,
çilek), D vitamini (et, süt, yumurta, balık) ve kalsiyum (süt ve süt ürünleri,
yeşil yapraklı sebzeler) dan zengin gıdaların yeterince alınması gerekir. Bunun
yanı sıra bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır.)
Dişlerde renklenmelere neden
olan antibiyotik grubu "tetrasiklinler"dir. Bunun dışındaki antibiyotiklerin
renklenme yaptığı kanıtlanamamıştır. |